één verwacht dat Nederland in de komende 2 decennia oog-in-oog komt te staan met ontwikkelingen die in hun aard geheel nieuw zijn of dusdanig ingrijpend zijn dat we gedwongen worden om onze paradigma’s te herzien. We kijken in dit thema eerst naar een aantal belangrijke onderwerpen: Exponentiele Trends, De Juiste Houding, Paradigma Verschuivingen en Het Nieuwe Denken. Hierna zullen we het hebben over ons speerpunt Duurzaamheid. De voorbeelden die we bespreken zijn Transport, Landbouw, Voeding, Watermanagement, Wonen en de Vergrijzing. We sluiten af met Burger betrokkenheid en ons voorstel voor Denktank Visie 2030.
Exponentiele Trends
Steeds meer wetenschappers en longterm trend watchers zijn er van overtuigd dat veel van de meest belangrijke ontwikkelingen niet liniair zijn maar exponentieel zijn van aard. Ray Kurzweil onderbouwt deze theorie in zijn boek ‘The Singularity is Near’. Kurzweil doet belangrijke voorspellingen over de ontwikkeling van technologie die de koers van de mensheid voorgoed zullen veranderen.
Zo zullen we volgens Kurzweil al voor 2030 computers hebben van 1000 euro of minder waarvan de prestaties het menselijk brein evenaren. De groei in computerprestaties is exponentieel, dat wil zeggen dat hij steeds sneller gaat doordat hij vermenigvuldigd wordt met een bepaalde factor. Maar niet alleen in de snelheid van computers zien we deze accelererende groei. Ook bijvoorbeeld in biomedisch wetenschap, nano-technologie, wereldbevolkingsgroei, of milieuvervuiling en het opmaken van grondstoffen.
De Juiste Houding
Kenmerkend aan exponentiele groeitrends is dat ze steeds steiler gaan lopen. En als de trend zich zo voortzet word de situatie onhoudbaar en onvoorspelbaar. Dit betekent dat wij, binnen ons huidige systeem van denken en doen, geen antwoord hebben op waar deze trends heen gaan en wat we moeten doen tegen de tijd dat het zo ver is. Als we erkennen dat belangrijke ontwikkelingen exponentieel zijn, kunnen we op drie mogelijke manieren reageren: één) Ontkennen dat er iets aan de hand is; 2) ontwikkelingen tegen proberen te houden, oftewel vasthouden aan het oude bekende; 3) ontwikkelingen erkennen, en onze paradigma’s aanpassen. Deze laatste reactie is de enige juiste en zal leiden tot het identificeren van nieuwe kansen en zal de deur openen voor welvaart en groei.
Paradigma Verschuiving
Welke paradigma’s zullen er veranderen? Dat zal in veel gevallen nog moeten blijken, maar het gebeurt al dagelijks. Zo zijn we aan het begin van het informatietijdperk aan het herontdekken wat echte waardecreatie betekent. Bedrijven die nog geen één0 jaar geleden riepen dat de waarde zat in hun kennis, zeggen nu dat de werknemers hun meest waardevolle middelen zijn. Maar als we binnen 20 jaar goedkope Pc’s hebben met vergelijkbare prestaties zullen bedrijven ook dit idee weer binnen een generatie werknemers moeten herzien. Dit kenmerkt niet alleen de aard van de paradigma verschuivingen maar ook de snelheid waarmee veranderingen elkaar zullen opvolgen in de komende tijd.
één en het Nieuwe Denken
één heeft alles te maken met nieuwe paradigma’s. één is niet geworteld in links of rechts denken. één gaat over een open en positieve houding, een houding die past bij onze tijd en bij de komende decennia. Het is een houding die Nederland in staat stelt nieuwe kansen te identificeren en op te pakken. Deze houding is terug te zien in hoe één de volgende verschuivingen in denken maakt:
-
niet in problemen, maar in kansen denken
-
niet tolereren, maar inspireren
-
niet in schaarste denken, maar in oneindig veel van alles
-
niet verdelen, maar genereren
-
niet apart, maar allen-voor-één
- niet links of recht, maar één
Als Nederland in de 2éénste eeuw wil excelleren zullen we een brede denkwijze moeten aannemen waar we ons richten – niet op ‘incompatability’ – maar op de ultieme verbintenis tussen mens en milieu; tussen leven en werken; tussen diversiteit en welvaart; tussen Nederland en de wereld; en zelfs tussen mens en machine.
Duurzaamheid
één staat voor duurzaamheid. Dit zal het sleutelwoord zijn. Duurzaamheid betekent voor één een kans om anders te leren kijken naar economische vooruitgang en schaarste. Een vergrijzend Nederland in een globaliserende wereld vraagt bijvoorbeeld om nieuwe ideeën over maatschappelijk verantwoord ondernemen en het milieu. Het vergt niet alleen innovatie om een plek te kunnen vinden in een wereld met opkomende wereldmachten zoals India en China, maar ook om een innovatieve visie op een wereld die zal veranderen als nooit eerder gezien.
Duurzame ontwikkeling zal steeds belangrijker worden in Nederland. Het is tevens een proces waar Nederland lerende zal zijn; een voortgaand zoekproces waarin we leren van ervaringen en we geleidelijk nieuwe inzichten proberen toe te passen.
Hoe zou Nederland eruit moeten zien in 2030?
Zoals we eerder in de beginselverklaring meldden hebben we te maken met schaarste van bronnen. Bronnen die we altijd vanzelfsprekend vonden. Zo heeft de wereld te maken met schaarste aan fossiele brandstoffen, nu al terug te zien in de recordprijzen van olie. één gelooft echter niet in schaarste van energie in de absolute zin. Innovatie en creativiteit zullen ons nieuwe bronnen laten zien, en anderen gewoontes leren. Zo zal het gebruik van biobrandstoffen en van zon- en windenergie een realiteit worden en gaan we de logistiek en economie van energie anders bekijken.
Transport
De wetenschap heeft ons inzicht gegeven in de wetmatigheden van de economie die is gebaseerd op verbruik van eindige fossiele grondstoffen. Bij een nieuwe economie gebaseerd op nieuwe technologie, biomassa en zonne-energie, gelden andere wetten met meer perspectief & innovatie.
In transportsystemen zijn allerlei ontwikkelingen in duurzaamheid gaande van verlengde vrachtauto’s tot multimodaal transport over weg, spoor en water. Hier speelt de kwaliteit van de relaties binnen het transportsysteem een rol.
Ook zal er voor burgers meer stimulans gecreëerd moeten worden om tot verandering te komen. Noorwegen betrekt bijvoorbeeld al burgers bij experimenten met waterstof auto’s.
Landbouw en Duurzame Voeding
De landbouw moet zijn oude kijk van zich afschudden. Er vindt een overgang plaats naar duurzaamheid, zowel in de gangbare landbouw als in de overschakeling naar biologische landbouw.
Duurzaam consumeren heeft geleid tot een recent SER-advies. Grote voedingsbedrijven hebben over het onderwerp duurzame voeding een website geopend, waarop zij uitleggen wat zij aan duurzame voeding doen. Het is vooral een kwestie van bewustwording bij de consument, soms geholpen met subsidie, zoals bij energiezuinige apparaten.
Watermanagement
Heel lang stond watermanagement in het teken van beheersing door dijken. Het nieuwe watermanagement geeft sinds een paar jaar het water meer vrijheid en streeft naar een flexibiliteit bij zowel te veel als te weinig water. Gesproken wordt over overloopgebieden en retentiemogelijkheden.
Wonen
Respect voor het bestaande: Hele wijken verrijzen op dit moment die duurzaam zijn ontworpen en gebouwd. Vroeger bestond bouwvoorbereiding uit het creëren van een kale vlakte, waarbij de architect samen met de aannemer dan zijn gang ging. Nu kijkt men eerst wat er is en probeert dat zo veel mogelijk te behouden en te integreren in het nieuwe. Eerst kijken wat er is, sociaal en ecologisch, dat behouden en daar om heen ontwerpen. Dat is organisch en nieuw ontwerpen.
Vergrijzing
Hoe gaan we om met de toenemende vergrijzing en de bijbehorende verhoging van de algemene lasten voor de samenleving? Het is een feit dat het aantal ouderen in Nederland toeneemt. In 2030 zijn ongeveer vier miljoen Nederlanders ouder dan 65 jaar. Dat is bijna een kwart van de bevolking. De vergrijzing brengt een grote verandering in de Nederlandse samenleving met zich mee. Het is voor het eerst in de geschiedenis dat zoveel mensen, zo gezond oud zullen worden. Het betekent ook dat het percentage mensen dat werkt in 2030 aanzienlijk lager zal zijn dan op dit moment.
één wil de vergrijzing juist positief aanpakken. Ouderen hebben erg veel te besteden zodat er nieuwe goederen en diensten kunnen worden aangeboden aangepast aan hun behoeftes. Overigens zijn ouderen niet alleen nieuwe consumenten, maar bezitten ze ook bijzondere kennis die hard nodig zal zijn in onze Expert Labs. (Zie Expert Labs verderop) Hiernaast is een van de thema’s van één diversiteit en zal één ouderen stimuleren om langer door te werken. De vergrijzing zal ons ook dwingen anders te kijken naar gastarbeiders. Er zijn weer meer mensen nodig voor onze beroepsbevolking. In de zorg maar ook voor andere beroepen. Verder zullen ontwikkelingen in computertechniek, automatisering, en outsourcing het gat moeten vullen.
Bundeling van betrokken burgers
De niet-gouvernementele organisaties ( NGO’s) zijn typerend voor de nieuwe wereldorde en zullen steeds meer impact hebben. De laatste decennia komen steeds meer organisaties op die zich bezig houden met de kwaliteit van verbindingen. In Europa alleen al zijn er zo’n 4600 NGO’s geregistreerd, die zich bezig houden met sociale en ecologische kwaliteit. Er ontstaat een nieuwe maatschappijconfiguratie. Vroeger kenden we alleen overheid en bedrijfsleven, inmiddels hebben we ook een derde speler, de NGO’s.
Ondernemingen worden beoordeeld op en willen voldoen aan criteria van duurzaamheid. Het gaat om de kwaliteit van hun relatie met de sociale en ecologische omgeving. In het Engels taalgebied wordt dit samengevat als de 3 p’s planet, people en profit. De NGO’s spreken ook steeds meer bedrijven aan op hun verantwoordelijkheid. Dat is een nieuwe positieve ontwikkeling want vroeger spraken NGO’s vooral de overheid aan.
Expert Labs voor Crowd Sourcing
In het licht van de toenemende betrokkenheid van NGO’s is de infrastructuur tussen burger en overheid aan enorme innovatie toe. Nederland loopt weliswaar voorop op het gebied van ‘e-government’ maar ontwikkelingen zoals Expert Labs in de VS (directeur Anil Dash: “.GOV is the new .COM”) zullen ook hun weg in Nederland moeten vinden. Expert Labs zijn in feite een nieuwe vorm van de onsbekende Sociaal Economische Raad (SER).
Het is een hele arrogante en ouderwetse gedachte dat de kennis om maatschappelijk ingewikkelde problemen op te lossen zich bevindt binnen een kleine kring. Die kennis is juist breed verspreid in de samenleving. De beste experts zitten door het hele land. Nieuwe technologieën in combinatie met nieuwe ideeën zoals Crowd Sourcing zullen ons in staat stellen de bevolking in te schakelen om de meest ingewikkelde problemen op te lossen.
Samen leven en werken betekent namelijk ook dat we de kloof in de samenleving moeten aanpakken. De kloof tussen verschillende culturen en de kloof tussen kansarmen en kansrijken. één gelooft dat iedereen kansen moet krijgen. Juist zo laten we onze rijke diversiteit aan mensen en culturen een bijdrage leveren aan innovatie en duurzaamheid. één gelooft in de “het kan wél mentaliteit’. Oftewel, wij willen Nederland inspireren en motiveren zodat we zo veel mogelijk uit onze talenten kunnen halen. Er worden nu zoveel talenten onbenut gelaten door de angst voor een andere cultuur of omdat mensen niet de kans krijgen te doen waar ze goed in zijn.
Denktank Visie 2030
Als één in de Tweede Kamer komt, willen wij werken met een “Denktank Visie 2030” zodat de besproken vraagstukken actief worden behandeld. Omdat één gelooft in een actieve en positieve houding is het belangrijk dat we juist verder kijken dan de komende paar jaar. Slagvaardigheid heeft een langer perspectief. Denktank Visie 2030 zal daarom de trends en ontwikkelingen nauwkeurig in kaart brengen en de belangrijkste paradigma verschuivingen identificeren. Eén zo’n verschuiving hebben we net besproken in Expert Labs. De constatering dat we in een tijd leven waar decentraal krachtiger is dan centraal, vergt directe actie. Denktank Visie 2030 zal daarom direct de taak krijgen een Nederlandse Expert Labs op te richten.
